Uzakdan işleýän bolsaňyzam, öýde okaýan bolsaňyzam ýa-da howa sowaýança diňe bir ýerde oturýan bolsaňyzam, öýüňizde has köp wagt geçirmek, onuň ähli aýratynlyklary bilen ýakyndan tanyşmaga mümkinçilik döredendigiňizi aňladýar. Bu bolsa sizi "Bu nähili ys?" ýa-da "Ofise öwrülen boş otagymda işleýän wagtym näme üçin üsgürýärin?" diýip pikirlendirmegi mümkin.
Bir mümkinçilik: Öýüňiziň içerki howa hili (IAQ) ideal derejeden pes bolup biler.
Kök, radon, öý haýwanlarynyň tüýleri, temmäki tüssesi we uglerod oksidi saglygyňyza ýaramaz täsir edip biler. “Biz wagtymyzyň köp bölegini öýde geçirýäris, şonuň üçin howa daşardaky howa ýaly möhümdir” diýip, Delawerkdäki pulmonolog we baş lukman Albert Rizzo aýdýar.Amerikan Öýken Assosiasiýasy.
Yssyz, reňksiz gaz bolan radon, çilim çekmekden soň öýken rakynyň ikinji esasy sebäbidir. Uglerod oksidi, gözegçilik edilmese, ölüm howply bolup biler. Gurluşyk materiallary we öý hojalyk önümleri tarapyndan çykarylýan uçujy organiki birleşmeler (UOB) dem alyş ýollarynyň ýagdaýynyň ýaramazlaşmagyna sebäp bolup biler. Beýleki bölejikler dem alyşyň kynlaşmagyna, döşüň dykylmagyna ýa-da dem alyşyň dem almagyna sebäp bolup biler. Ogaýo Döwlet Uniwersitetiniň pulmonology Jonatan Parsonsyň aýtmagyna görä, bu kardiologiki hadysalaryň töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy bilen hem baglanyşyklydyr.Wexner lukmançylyk merkeziSaglyk üçin howply ýagdaýlaryň hemmesiniň gizlenip durmagy bilen, öý eýeleri töweregindäki howanyň howpsuz bolmagyny üpjün etmek üçin näme edip bilerler?
Eger siz öý satyn alýan bolsaňyz, IAQ meseleleri, esasanam radon, öňünden satuwda tassyklanan öý barlagy wagtynda bellär. Mundan başga-da, Parsons hassalara öýleriniň howa hilini sebäpsiz barlamagy maslahat bermeýär. “Meniň kliniki tejribämde, sebäpleriň köpüsi hassanyň lukmançylyk taryhyny gözden geçirmek arkaly anyklanýar” diýip, ol aýdýar. “Howa hiliniň pesligi hakykatdanam bar, ýöne meseleleriň köpüsi aýdyň: öý haýwanlary, odun ýakylýan peç, diwardaky kömelek, görüp bolýan zatlar. Eger siz öý satyn alsaňyz ýa-da täzeden gursaňyz we uly kömelek meselesini tapsaňyz, onda elbetde, oňa üns bermeli, ýöne wannaňyzdaky ýa-da halydaky kömelek ýerini özbaşdak dolandyrmak aňsat”.
Köp halatlarda Daşky gurşawy goramak agentligi öýde umumy IAQ synagyny hem maslahat bermeýär. “Her bir içerki gurşaw özboluşlydyr, şonuň üçin öýüňizde IAQ-nyň ähli taraplaryny ölçäp bilýän ýeke-täk synag ýok” diýip, agentligiň metbugat wekili elektron poçtasynda ýazdy. “Mundan başga-da, içerki howanyň hili ýa-da içerki hapalanmalaryň köpüsi üçin EPA ýa-da beýleki federal çäklendirmeler kesgitlenmedi; şonuň üçin nusga almak netijelerini deňeşdirmek üçin federal standartlar ýok”.
Ýöne eger siz üsgürýän bolsaňyz, dem alyşyňyz kynlaşýan bolsa, dem alyşyňyz kynlaşýan bolsa ýa-da dowamly baş agyrylaryňyz bolsa, detektiw bolmagyňyz gerek bolup biler. “Men öý eýelerinden gündelik gündelik ýazmagyny haýyş edýärin” diýip, onuň prezidenti Jeý Steýk aýdýar.Içerki howanyň hiliniň assosiasiýasy(IAQA). “Aşhana gireniňizde özüňizi erbet duýýarsyňyzmy, ýöne ofisde özüňizi gowy duýýarsyňyzmy? Bu meseläni çözmäge kömek edýär we içerki howanyň hilini doly seljermekden has köp pul tygşytlamaga kömek edip biler.”
Rizzo hem şeýle pikirde. “Seresap boluň. Siziň alamatlaryňyzy has-da erbetleşdirýän ýa-da gowulaşdyrýan bir zat ýa-da bir ýer barmy? Öz-özüňize şeýle sorag beriň: “Öýümde näme üýtgedi? Suwuň zyýany ýa-da täze haly barmy? Ýuwujy serişdeleri ýa-da arassalaýjy serişdeleri çalşyrdymmy?” Bir düýpli wariant: Öýüňizden birnäçe hepde çykyp, alamatlaryňyzyň gowulaşýandygyny görüň” diýip, ol aýdýar.
https://www.washingtonpost.com saýtyndanLaura Daily
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 8-nji awgusty