Umumy içerki howa hili
Öýleriň, mekdepleriň we beýleki binalaryň içindäki howanyň hili saglygyňyzyň we daşky gurşawyň möhüm tarapy bolup biler.
Ofislerde we beýleki uly jaýlarda içerki howanyň hili
Içerki howanyň hiliniň (IAQ) meseleleri diňe öýler bilen çäklenmän, eýsem köp ofis jaýlarynda howanyň hapalanmagynyň uly çeşmeleri bar. Bu jaýlaryň käbiriniň howasy ýeterlik derejede däl bolmagy mümkin. Mysal üçin, mehaniki howasy howasy ýeterlik mukdarda üpjün etmek üçin mehaniki howasy howasy howasy bilen üpjün etmek üçin döredilmedik ýa-da işletmedik bolmagy mümkin. Ahyrsoňy, adamlar, adatça, ofislerinde içerki gurşawa öýlerine garanyňda has az gözegçilik edýärler. Netijede, saglyk meseleleriniň habar berilmeginiň sany artdy.
Radon
Radon gazy tebigy ýagdaýda ýüze çykýar we öýken rak keseline sebäp bolup biler. Radony barlamak aňsat we onuň ýokary derejesini anyklamak üçin dürli usullar bar.
- Öýken rak keselinden her ýyl müňlerçe amerikanly ölýär. Çilim çekmek, radon we ikinji el tüsseleri öýken rak keseliniň esasy sebäpleridir. Öýken rak keselini bejerip bolýan hem bolsa, rak keselinden ejir çekýänler üçin ýaşamak derejesi iň pes görkezijileriň biridir. Diagnoz goýlandan bäri, demografik faktorlara baglylykda, ejir çekýänleriň 11-15 göterimi bäş ýyldan gowrak ýaşar. Köp halatlarda öýken rak keseliniň öňüni alyp bolýar.
- Çilim çekmek öýken rak keseliniň esasy sebäbidir. Çilim çekmek ABŞ-da her ýyl takmynan 160,000* rak keselinden ölüme sebäp bolýar (Amerikan Rak Keselleri Jemgyýeti, 2004). Zenanlaryň arasynda bu görkeziji artýar. 1964-nji ýylyň 11-nji ýanwarynda ABŞ-nyň şol wagtky baş hirurgy doktor Lýuter L. Terri çilim çekmek bilen öýken rak keseliniň arasyndaky baglanyşyk barada ilkinji duýduryşy berdi. Öýken rak keseli häzirki wagtda zenanlaryň arasynda ölümiň birinji sebäbi hökmünde döş rak keselinden öňe geçýär. Radona sezewar bolan çilim çekýän adamyň öýken rak keseline ýolugmak howpy has ýokarydyr.
- EPA-nyň çaklamalaryna görä, radon çilim çekmeýänleriň arasynda öýken rak keseliniň birinji sebäbidir. Umuman alanyňda, radon öýken rak keseliniň ikinji esasy sebäbidir. Radon her ýyl öýken rak keselinden takmynan 21,000 ölümiň sebäbidir. Bu ölümleriň takmynan 2900-si hiç haçan çilim çekmedik adamlaryň arasynda bolýar.
Uglerod oksidi
Uglerod oksidi zäherlenmesi ölümiň öňüni alyp bolýan sebäbidir.
Uglerod oksidi (CO), yssyz, reňksiz gaz. Ol gazylyp alynýan ýangyç ýakylanda islendik wagtda öndürilýär we birden keselçilige we ölüme sebäp bolup biler. CDC ABŞ-da CO zäherlenmesi barada maglumat bermek we CO bilen baglanyşykly kesel we ölüm gözegçilik maglumatlaryny gözegçilikde saklamak üçin milli, ştat, ýerli we beýleki hyzmatdaşlar bilen işleýär.
Daşky gurşawyň temmäki tüssesi / ikinji el tüssesi
Ikinji el tüssesi bäbekler, çagalar we ulular üçin howp döredýär.
- Çilim çekmeýän we gysga wagtlap hem bolsa, ikinji derejeli tüssä sezewar bolan adamlar saglyk üçin zyýanly täsirlere duçar bolup bilerler.1,2,3
- Çilim çekmeýän ulularda ikinji derejeli tüssä täsir etmek ýürek keseline, insult, öýken rakyna we beýleki kesellere sebäp bolup biler. Şeýle hem, wagtyndan öň ölüme sebäp bolup biler.1,2,3
- Ikinji derejeli tüsse aýallarda reproduktiw saglyk üçin ýaramaz täsirleri, şol sanda çaganyň agramynyň pes bolmagyna sebäp bolup biler.1,3
- Çagalarda ikinji el tüssesiniň täsiri dem alyş ýollarynyň infeksiýalaryna, gulak infeksiýalaryna we astma tutmalaryna sebäp bolup biler. Bäbeklerde ikinji el tüssesiniň täsiri bäbekleriň duýdansyz ölüm sindromyna (SIDS) sebäp bolup biler.1,2,3
- 1964-nji ýyldan bäri çilim çekmedik takmynan 2,500,000 adam ikinji derejeli tüssä täsirinden dörän saglyk kynçylyklaryndan öldi.1
- Ikinji el tüssesiniň täsiri bedene derrew täsir edýär.1,3 Ikinji el tüssesiniň täsiri täsirden soň 60 minut içinde zyýanly iltihaplanma we dem alyş ýollaryna täsir edip biler, bu täsir täsirden soň azyndan üç sagat dowam edip biler.4
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 16-njy ýanwary