Saglyga täsirleri
IAQ-nyň pesligi bilen baglanyşykly alamatlar hapalaýjynyň görnüşine baglylykda dürli-dürli bolýar. Olar allergiýa, stress, sowuklama we dümew ýaly beýleki keselleriň alamatlary bilen aňsatlyk bilen ýalňyşdyrylyp bilner. Adaty alamat, adamlaryň binanyň içinde özüni ýaramaz duýýandygy we alamatlaryň binadan çykandan gysga wagt soň ýa-da binadan belli bir wagtlap daşarda bolanda (meselem, dynç günleri ýa-da dynç alyş günleri) ýitip gitmegidir. D goşundysynda görkezilen saglyk ýa-da alamat barlaglary IAQ meseleleriniň bardygyny anyklamaga kömek etmek üçin ulanyldy. Bina eýeleriniň we operatorlarynyň IAQ meselelerine çalt we netijeli jogap bermezligi köp sanly saglyk üçin ýaramaz netijelere getirip biler. Öý içi howa hapalaýjylarynyň saglyk üçin täsirleri täsir edilenden gysga wagt soň ýa-da, mümkin, birnäçe ýyl soň duýulyp bilner (8, 9, 10). Alamatlar gözleriň, burnuň we bokurdagyň gyjyndyrylmagyny; baş agyrylaryny; baş aýlanmasyny; döküntüleri; we myşsa agyrylaryny we ýadawlygy öz içine alyp biler (11, 12, 13, 14). IAQ-nyň pesligi bilen baglanyşykly kesellere astma we ýokary duýgurlyk pnewmoniti degişlidir (11, 13). IAQ-nyň pesligi sebäpli saglyk täsirleriniň görnüşine we agyrlygyna anyk hapalaýjy madda, täsiriň konsentrasiýasy we täsiriň ýygylygy we dowamlylygy möhüm faktorlardyr. Ýaş we astma we allergiýa ýaly öňden bar bolan lukmançylyk ýagdaýlary hem täsirleriň agyrlygyna täsir edip biler. Öý içi howa hapalaýjylarynyň uzak möhletli täsirlerine dem alyş ýollarynyň keselleri, ýürek keselleri we rak keselleri girýär, bularyň hemmesi agyr derejede ejizleşdiriji ýa-da ölüme sebäp bolup biler (8, 11, 13).
Barlaglar jaýlaryň çyglylygyny saglyk üçin möhüm täsirler bilen baglanyşdyrdy. Bakteriýalaryň we kömelekleriň köp sanly görnüşleri, esasanam ýüp görnüşli kömelekler (kömelek), jaýlaryň içinde howanyň hapalanmagyna uly goşant goşup biler (4, 15-20). Iş ýerlerinde ýeterlik çyglylyk bolanda, bu mikroblar ösüp, işçileriň saglygyna birnäçe ýol bilen täsir edip biler. Işçilerde dem alyş alamatlary, allergiýa ýa-da astma ýüze çykyp biler (8). Astma, üsgürme, hırıltı, dem gysma, sinus dykylmasy, asgyrma, burun dykylmasy we sinusit köp sanly barlaglarda jaýlaryň içinde çyglylyk bilen baglanyşyklydyr (21-23). Astma jaýlaryň içinde çyglylyk sebäpli hem döreýär, hem-de has-da ýaramazlaşýar. Saglyga ýaramaz täsirleriň öňüni almagyň ýa-da olary azaltmagyň iň netijeli usuly iş ýerinde dowamly çyglylygyň çeşmelerini kesgitlemek we olary aradan aýyrmakdyr. Kömelek bilen baglanyşykly meseleleriň öňüni almak barada has giňişleýin maglumatlary OSHA-nyň "Içerki iş ýerinde kömelek bilen baglanyşykly meseleleriň öňüni almak" atly neşirinde tapyp bilersiňiz (17). Ýaramaz yşyklandyryş, stress, ses we termal rahatsyzlyk ýaly beýleki daşky gurşaw faktorlary bu saglyk täsirlerine sebäp bolup ýa-da goşant goşup biler (8).
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 12-nji iýuly